Το επόμενο διάστημα χιλιάδες φορολογούμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με έναν νέο, αυστηρό κύκλο ελέγχων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, καθώς η φορολογική διοίκηση εντείνει τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων στις δηλώσεις εισοδήματος και ενεργοποιεί ταχύτερες διαδικασίες επαλήθευσης.
Παρότι η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων πραγματοποιείται πλέον σχεδόν αποκλειστικά ψηφιακά μέσω του Taxisnet, οι έλεγχοι δεν σταματούν με την οριστική κατάθεση της δήλωσης. Αντίθετα, το πληροφοριακό σύστημα συνεχίζει να «σκανάρει» τα δεδομένα, αναζητώντας αποκλίσεις, ανακολουθίες και ποσά που δεν συμβαδίζουν με τα στοιχεία που διαθέτει ήδη η φορολογική διοίκηση.
Οι φορολογούμενοι που θα λάβουν ειδοποίηση από την ΑΑΔΕ θα έχουν μόλις 15 ημέρες προκειμένου να αποστείλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Σε διαφορετική περίπτωση, η εφορία θα προχωρά σε νέα εκκαθάριση της δήλωσης, επιβάλλοντας πρόσθετους φόρους, αφαιρώντας εκπτώσεις και επιβαρύνοντας περαιτέρω το τελικό ποσό με διοικητικά πρόστιμα.
Ποια στοιχεία μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται κυρίως σε κωδικούς και δηλώσεις που παρουσιάζουν ασυμφωνίες ή απαιτούν πρόσθετη τεκμηρίωση.
Η φορολογική διοίκηση μπορεί να ζητήσει δικαιολογητικά για δαπάνες που οδηγούν σε μείωση φόρου, όπως ιατρικές υπηρεσίες, δίδακτρα, ασφάλιστρα ζωής και δωρεές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στα εισοδήματα εξωτερικού, όπου απαιτούνται βεβαιώσεις αλλοδαπών αρχών για φόρους που έχουν ήδη καταβληθεί, καθώς και έγγραφα που συνδέονται με τις Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.
Στο στόχαστρο βρίσκονται και δηλώσεις φιλοξενίας, όπου συχνά ζητούνται υπεύθυνες δηλώσεις και λογαριασμοί κοινής ωφελείας που αποδεικνύουν τη συγκατοίκηση.
Παράλληλα, οι ελεγκτικές υπηρεσίες εξετάζουν στοιχεία που αφορούν αγορές ακινήτων, καταβολές τιμήματος, στεγαστικά δάνεια, συμβόλαια μίσθωσης αλλά και δηλώσεις ανείσπρακτων ενοικίων, όπου απαιτούνται εξώδικες ενέργειες ή δικαστικές αποφάσεις.
Έλεγχοι πραγματοποιούνται ακόμη και για άδειες κυκλοφορίας οχημάτων, αγορές σκαφών ή δηλώσεις πισίνας, ενώ αυξημένη προσοχή δίνεται και σε ζητήματα φορολογικής κατοικίας για όσους δηλώνουν ότι ζουν στο εξωτερικό.
Η διαδικασία επαλήθευσης
Μέσω των αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων του Taxisnet εντοπίζονται άμεσα στοιχεία που αποκλίνουν από τα ηλεκτρονικά αρχεία της ΑΑΔΕ ή εμφανίζουν αναντιστοιχίες σε κρίσιμους κωδικούς.
Όταν διαπιστωθούν τέτοιες αποκλίσεις, ενεργοποιείται άμεσα η διαδικασία επαλήθευσης και ο φορολογούμενος ενημερώνεται είτε μέσω e-mail είτε μέσω ειδοποίησης στην προσωπική θυρίδα του στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
Στη συνέχεια καλείται να αποστείλει τα ζητούμενα δικαιολογητικά στην αρμόδια ΔΟΥ ή στο ΚΕΦΟΔΕ μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
Η αποστολή των εγγράφων μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά μέσω e-mail, ταχυδρομικά με συστημένη επιστολή ή με φυσική παρουσία στην αρμόδια υπηρεσία.
Το κόστος της μη ανταπόκρισης
Η παράλειψη αποστολής των δικαιολογητικών μέσα στο χρονικό όριο των 15 ημερών μπορεί να έχει σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Η ΑΑΔΕ προχωρά αυτόματα σε επανεκκαθάριση της δήλωσης, αφαιρώντας εκπτώσεις φόρου και ποσά που μειώνουν το φορολογητέο εισόδημα εφόσον αυτά δεν επιβεβαιώνονται από τα ηλεκτρονικά αρχεία ή από τα δικαιολογητικά που ζητήθηκαν.
Ο φόρος επανυπολογίζεται αποκλειστικά με βάση τα στοιχεία που αναγνωρίζει το πληροφοριακό σύστημα, γεγονός που σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε σημαντικά υψηλότερο χρεωστικό υπόλοιπο.
Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου εκδίδεται νέα πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, την οποία ο φορολογούμενος καλείται να εξοφλήσει χωρίς τις φορολογικές ελαφρύνσεις που είχε αρχικά δηλώσει.
Για τη φορολογική διοίκηση, η μη προσκόμιση εγγράφων θεωρείται ουσιαστικά αδυναμία απόδειξης της σχετικής δαπάνης ή έκπτωσης.
Πρόστιμα και δηλώσεις με επιφύλαξη
Πέρα από τις επιπλέον φορολογικές επιβαρύνσεις, προβλέπεται και διοικητικό πρόστιμο ύψους 100 ευρώ για όσους δεν αποστείλουν έγκαιρα τα ζητούμενα στοιχεία.
Το ποσό ενσωματώνεται απευθείας στο νέο εκκαθαριστικό, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο την οικονομική επιβάρυνση.
Στις τροποποιητικές δηλώσεις, η προσκόμιση δικαιολογητικών απαιτείται μόνο για κωδικούς που δεν ενημερώνονται αυτόματα από τράπεζες, εργοδότες ή άλλους φορείς.
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι δηλώσεις που υποβάλλονται «με επιφύλαξη». Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι φορολογούμενοι διαθέτουν προθεσμία 30 ημερών ώστε να τεκμηριώσουν τους λόγους για τους οποίους υπέβαλαν τη δήλωση υπό επιφύλαξη.
Το νέο κύμα ελέγχων αποτυπώνει τη στρατηγική της ΑΑΔΕ για πιο εντατική ηλεκτρονική εποπτεία των δηλώσεων εισοδήματος, με στόχο τον περιορισμό λαθών, αποκρύψεων και αδικαιολόγητων φορολογικών εκπτώσεων, σε μια περίοδο όπου τα φορολογικά έσοδα παραμένουν κρίσιμος πυλώνας της δημοσιονομικής πολιτικής.
