Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν αποτελούν απλώς μία έντονη καλοκαιρινή ενόχληση, αλλά μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρή απειλή για την υγεία. Κάθε χρόνο καταγράφονται δεκάδες νοσηλείες λόγω θερμοπληξίας, γεγονός που, σύμφωνα με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, αναδεικνύει την ανάγκη για σωστή ενημέρωση και έγκαιρη εφαρμογή των μέτρων προστασίας.
Με αφορμή τις συνθήκες καύσωνα, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε χρήσιμες οδηγίες, επισημαίνοντας ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο, ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοηθούν και πώς μπορούμε να προστατευθούμε αποτελεσματικά.
Τι είναι ο καύσωνας;
Ο καύσωνας είναι η περίοδος του καλοκαιριού κατά την οποία η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο. Η ύπαρξη αυξημένων επιπέδων υγρασίας καθιστά τις υψηλές θερμοκρασίες ακόμη πιο επικίνδυνες για τον οργανισμό μας.
Ποια νοσήματα προκαλούνται από την έκθεση σε αυξημένες θερμοκρασίες;
Οι υψηλές θερμοκρασίες του καύσωνα προκαλούν δύο κυρίως παθήσεις: την ηλίαση, γνωστή και ως θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία.
Για να λειτουργεί σωστά, ο οργανισμός μας πρέπει να διατηρεί στο εσωτερικό του σταθερή θερμοκρασία. Όταν αυτή αυξάνεται, προσπαθεί να αποβάλει την περίσσεια θερμότητα κυρίως μέσω του ιδρώτα.
Όταν, όμως, στο περιβάλλον επικρατεί υπερβολική ζέστη, ο μηχανισμός αυτός δεν επαρκεί για να μειώσει τη θερμοκρασία του σώματος. Η αύξησή της μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο και σε άλλα ζωτικά όργανα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Από την αυξημένη θερμοκρασία κινδυνεύουν περισσότερο οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Κίνδυνο μπορεί να διατρέξουν ακόμη και νεότεροι άνθρωποι, όταν αθλούνται ή εκτελούν έντονη σωματική εργασία κατά τη διάρκεια του καύσωνα, καταναλώνουν αλκοόλ, δεν προστατεύονται από τον ήλιο ή δεν προσλαμβάνουν αρκετά υγρά.
Οι 7 παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο
Ο κίνδυνος θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας αυξάνεται:
- Όταν υπάρχουν αυξημένα επίπεδα υγρασίας
- Όταν αθλούμαστε ή εκτελούμε έντονη σωματική εργασία κατά τη διάρκεια του καύσωνα
- Mε την κατανάλωση αλκοόλ
- Με τη χρήση φαρμάκων που προκαλούν απώλεια υγρών, όπως τα διουρητικά
- Όταν δεν προσλαμβάνουμε αρκετά υγρά
- Όταν υπάρχει παχυσαρκία
- Όταν συνυπάρχουν καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα
Τι είναι η ηλίαση και τι η θερμοπληξία;
Η έκθεση στις υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του καύσωνα μπορεί να οδηγήσει από την ηλίαση στη θερμοπληξία.
Κατά την ηλίαση, η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών οδηγούν στα ακόλουθα συμπτώματα:
- Έντονη αδιαθεσία και αδυναμία
- Λιποθυμική τάση και υπόταση
- Kεφαλαλγία και ζάλη
- Μυϊκές κράμπες
- Έντονη δίψα
- Εφίδρωση, με πιθανώς κρύο δέρμα
- Ταχυκαρδία
Εάν τα συμπτώματα της ηλίασης δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα, μπορεί να προκληθεί θερμοπληξία, κατά την οποία εμφανίζονται επιπλέον:
- Απώλεια συνείδησης, σύγχυση και αποπροσανατολισμός
- Μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, στους 40-41°C ή και υψηλότερα
Τρόποι προστασίας από τον καύσωνα
Ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τον καύσωνα είναι η ενημέρωση και η εφαρμογή των παρακάτω οδηγιών:
- Aποφύγετε την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως σε εξωτερικούς χώρους ή κατά την ηλιοθεραπεία, και παραμείνετε σε δροσερά και κλιματιζόμενα μέρη.
- Αποφύγετε χώρους όπου επικρατεί συνωστισμός.
- Αναβάλετε την εργασία ή την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους.
- Περιορίστε τις άσκοπες μετακινήσεις για εργασία ή αναψυχή.
- Φορέστε άνετα, ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα και χρησιμοποιήστε καπέλο και γυαλιά ηλίου.
- Φροντίστε να είστε επαρκώς ενυδατωμένοι πριν βγείτε από το σπίτι ή την εργασία και να πίνετε άφθονα υγρά, όπως νερό και χυμούς φρούτων, όσο βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.
- Αποφύγετε το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα.
- Προτιμήστε ελαφριά και μικρά γεύματα, φρούτα και λαχανικά και αποφύγετε τις λιπαρές τροφές.
- Εάν αισθανθείτε την παραμικρή αδιαθεσία, αναζητήστε αμέσως έναν κλιματιζόμενο χώρο, πιείτε αρκετά υγρά και, εφόσον είναι δυνατόν, κάντε ένα χλιαρό ντους. Διαφορετικά, τοποθετήστε υγρά επιθέματα στο κεφάλι και στον λαιμό.
- Εάν πάσχετε από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του γιατρού σας. Συμβουλευτείτε τον για πιθανές πρόσθετες οδηγίες κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
- Προστατεύστε τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους, μεταφέροντάς τους σε δροσερούς και κλιματιζόμενους χώρους. Φροντίστε να υπάρχει επίβλεψή τους όσο διαρκεί το φαινόμενο.
- Εάν γνωρίζετε ηλικιωμένους που ζουν μόνοι σε γειτονικά διαμερίσματα ή σπίτια, μεριμνήστε ώστε να υπάρχει επικοινωνία μαζί τους και να έχουν στη διάθεσή τους τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Με το ενδιαφέρον σας μπορεί να σώσετε μια ζωή.
Αυξημένος κίνδυνος για τους ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα
Οι ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα, όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, διατρέχουν επιπλέον κίνδυνο κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να ακολουθούν τις γενικές οδηγίες προστασίας, να λαμβάνουν καθημερινά την αγωγή τους και να έχουν λάβει σαφείς οδηγίες από τον γιατρό τους για το τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση που εμφανίσουν συμπτώματα όπως δύσπνοια και βήχα.
