Στην αντιμετώπιση ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, κάθε δευτερόλεπτο θεωρείται ζωτικής σημασίας. Η άμεση αναγνώριση των συμπτωμάτων και η γρήγορη αντίδραση μπορούν να καθορίσουν την έκβαση – από την πλήρη αποκατάσταση έως τη μόνιμη αναπηρία ή ακόμη και την απώλεια ζωής.
Οι ειδικοί εξηγούν τι θα πρέπει να κάνουμε σε μια τέτοια επείγουσα ιατρική κατάσταση, αλλά και τι να αποφύγουμε.
Τα 7 κρίσιμα «πρέπει» και «μη» του εγκεφαλικού επεισοδίου
1. Αναγνωρίστε τα συμπτώματα με το τεστ FAST
Το τεστ FAST είναι ένας απλός τρόπος για να εντοπίσετε τα πιο συχνά συμπτώματα:
- Πρόσωπο (Face): Ζητήστε από το άτομο να χαμογελάσει – υπάρχει ασυμμετρία;
- Χέρια (Arms): Μπορεί να σηκώσει και τα δύο χέρια;
- Ομιλία (Speech): Είναι καθαρή ή μπερδεμένη;
- Χρόνος (Time): Αν παρατηρήσετε κάτι ύποπτο, δράστε άμεσα
«Είναι ένα απλό, εύκολο στην απομνημόνευση τεστ που βοηθά τους ανθρώπους να εντοπίσουν γρήγορα μερικά από τα πιο συχνά σημάδια εγκεφαλικού επεισοδίου», εξηγεί η Emily Heard, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων και καμπανιών στο Stroke Association.
Από την πλευρά της, η γενική γιατρός Naila Aslam, εκτός από τα παραπάνω, προτείνει να μια απλή ερώτηση: «Ρωτήστε “Με καταλαβαίνεις;”. Αν η ομιλία είναι μπερδεμένη ή ακατάληπτη, καλέστε άμεσα βοήθεια».
2. Καλέστε αμέσως το 166
«Αν ανησυχείτε, καλέστε το 166 το συντομότερο δυνατό», τονίζει η Heard. Όπως εξηγεί, δεν χρειάζεται να εμφανιστούν όλα τα συμπτώματα: «Αν δείτε έστω και ένα από τα σημάδια FAST, καλέστε αμέσως βοήθεια».
«Για κάθε λεπτό που ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μένει χωρίς θεραπεία, μπορεί να πεθαίνουν έως και δύο εκατομμύρια εγκεφαλικά κύτταρα, ενώ θεραπείες όπως η θρομβόλυση είναι πολύ πιο αποτελεσματικές όσο πιο νωρίς εφαρμοστούν», συμπληρώνει.
3. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και σημειώστε την ώρα
«Το πιο σημαντικό είναι να παραμείνετε ψύχραιμοι, να καλέσετε το 166 και να εξηγήσετε τι συμβαίνει – κάτι που είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις», αναφέρει η Δρ. Aslam.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος έναρξης των συμπτωμάτων: «Η πληροφορία αυτή βοηθά τους διασώστες να αποφασίσουν γρήγορα για τη θεραπεία, όπως η θρομβόλυση, που πρέπει να γίνει μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο εντός τεσσεράμισι ωρών».
4. Κρατήστε το άτομο σε άνετη και ασφαλή θέση
«Φροντίστε να μείνετε δίπλα στον ασθενή και να παρακολουθείτε την κατάστασή του, ώστε να δώσετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες στους διασώστες», συμβουλεύει η Aslam. «Κρατήστε τον ασφαλή και άνετο, σε όρθια ή ημι-καθιστή θέση με το κεφάλι ελαφρώς ανασηκωμένο και προσπαθήστε να τον διατηρήσετε ξύπνιο».
5. Μην δώσετε φαγητό, ποτό ή φάρμακα
«Αποφύγετε το φαγητό ή τα υγρά, γιατί συχνά υπάρχει δυσκολία στην κατάποση και κίνδυνος πνιγμού», επισημαίνει η Δρ. Aslam. «Επίσης, είναι σημαντικό να μην χορηγηθούν φάρμακα, ιδιαίτερα ασπιρίνη, πριν από την αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας» συμπληρώνει.
6. Μην περιμένετε να περάσουν τα συμπτώματα
«Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και να υποχωρήσουν, αλλά είναι πολύ σημαντικό να μην περιμένετε να δείτε αν θα περάσουν», τονίζει η Heard. «Ακόμη κι αν φαίνεται να υπάρχει βελτίωση, είναι απαραίτητη η άμεση ιατρική εκτίμηση».
7. Μην μεταφέρετε μόνοι σας τον ασθενή
«Μην οδηγήσετε εσείς τον ασθενή στο νοσοκομείο, γιατί μπορεί να επιδεινωθεί η κατάστασή του και να δυσκολευτείτε να τον βοηθήσετε», προειδοποιεί η Δρ. Aslam. «Τη δεδομένη στιγμή, χρειάζεται εξειδικευμένη υποστήριξη από διασώστες και μεταφορά στην κατάλληλη μονάδα, γι’ αυτό καλείτε πάντα το 166».
Συμπέρασμα
Η άμεση αντίδραση σώζει ζωές. Η γνώση των βασικών συμπτωμάτων και των σωστών κινήσεων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε μια κρίσιμη στιγμή.
