Σήμερα συμπληρώνονται τρία χρόνια από την σφαγή της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 όταν μαχητές της οργάνωσης εισέβαλαν στο νότιο Ισραήλ, σκοτώνοντας περίπου 1.200 ανθρώπους και παίρνοντας ομήρους περισσότερους από 250. Η έκταση και η αγριότητα της επίθεσης σόκαραν τη διεθνή κοινότητα.Τη σφαγή της Χαμάς ακολούθησαν σχεδόν τρία χρόνια καταστροφικού πολέμου στη Γάζα, με τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις να έχουν προκαλέσει τεράστιες απώλειες και εκτεταμένες καταστροφές. Σύμφωνα με πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Γάζας, οι Παλαιστίνιοι που έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου ξεπερνούν τους 74.000, ενώ χιλιάδες ακόμη άνθρωποι εκτιμάται ότι παραμένουν θαμμένοι κάτω από τα ερείπια.Οι Ισραηλινοί τίμησαν την τρίτη επέτειο με μνημεία και εκδηλώσεις μνήμης σε σπίτια, στην άκρη των δρόμων και στον χώρο όπου πραγματοποιήθηκε το φεστιβάλ Supernova στο Ισραήλ, την ώρα που οι ψηφοφόροι ετοιμάζονται να εκφράσουν την οργή και την απογοήτευσή τους στις πρώτες εκλογές μετά την έναρξη του πολέμου.Πριν από έναν χρόνο, επιβλήθηκε τελικά κατάπαυση του πυρός – με πρωτοβουλία των ΗΠΑ – στις δύο πλευρές – αν και σε μεγάλο βαθμό παρέμεινε στα χαρτιά. Οι ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα συνεχίστηκαν, ενώ παράλληλα εντάθηκε η βία Ισραηλινών στη Δυτική Όχθη.
Ωστόσο, η διεθνής προσοχή στη Γάζα έχει κατά κάποιο τρόπο μειωθεί. Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν άρχισε να κυριαρχεί στην επικαιρότητα, οι προηγούμενες δεσμεύσεις πολλών χωρών να συμβάλουν στην προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας αποδείχθηκαν για ακόμη μία φορά ανεπαρκείς.
Τώρα, το Ισραήλ προετοιμάζεται για μια ιδιαίτερα πολωμένη βουλευτική εκλογική αναμέτρηση στις 27 Οκτωβρίου, η οποία θα μπορούσε να έχει συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.
Η σφαγή που πάγωσε τον κόσμο
Ήταν λίγο μετά τις 6:30 το πρωί του Σαββάτου 7 Οκτωβρίου 2023, όταν οι σειρήνες άρχισαν να ηχούν σε μεγάλο μέρος του Ισραήλ. Ήταν η ημέρα του Σιμχάτ Τορά, μιας από τις σημαντικότερες εβραϊκές γιορτές. Πολλοί Ισραηλινοί βρίσκονταν στα σπίτια τους, ενώ άλλοι είχαν συγκεντρωθεί για να γιορτάσουν.
Στα νότια της χώρας, χιλιάδες νέοι είχαν περάσει τη νύχτα στο μουσικό φεστιβάλ Nova, κοντά στο Ρεΐμ. Μέσα σε λίγες ώρες, η εικόνα του Ισραήλ θα άλλαζε για πάντα.
Η Χαμάς και άλλες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις εξαπέλυσαν μια συντονισμένη επίθεση από τη Γάζα, χρησιμοποιώντας ρουκέτες, χερσαίες δυνάμεις, ταχύπλοα και αλεξίπτωτα πλαγιάς. Οι μαχητές παραβίασαν τον συνοριακό φράχτη σε πολλά σημεία και εισέβαλαν σε ισραηλινές κοινότητες, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και χώρους όπου βρίσκονταν άμαχοι.
Λίγο μετά τις 6:30, ξεκίνησε μια μαζική ομοβροντία ρουκετών από τη Γάζα.
Οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ακούστηκαν όχι μόνο στις πόλεις κοντά στη Γάζα, αλλά μέχρι το Τελ Αβίβ και την Ιερουσαλήμ. Η Χαμάς υποστήριξε ότι εκτόξευσε περίπου 5.000 ρουκέτες στο πρώτο κύμα. Ο ισραηλινός στρατός εκτίμησε τον αριθμό χαμηλότερα.
Την ίδια στιγμή, ένοπλοι μαχητές συγκεντρώνονταν στα σημεία όπου θα παραβίαζαν τον ισχυρά οχυρωμένο φράχτη που χωρίζει τη Γάζα από το Ισραήλ.
Ώρα 06:30. Μπουλντόζες άνοιξαν περάσματα στον συνοριακό φράχτη, ένοπλοι πέρασαν με μοτοσικλέτες και οχήματα, ενώ άλλοι χρησιμοποίησαν αλεξίπτωτα πλαγιάς και ταχύπλοα για να εισέλθουν στο ισραηλινό έδαφος.
Σύμφωνα με μεταγενέστερη ανάλυση του BBC, μαχητές της Χαμάς κατάφεραν μέσα σε λίγες ώρες να διεισδύσουν σε 27 διαφορετικές τοποθεσίες στο νότιο Ισραήλ, φτάνοντας μέχρι την πόλη Οφακίμ, περίπου 22 χιλιόμετρα από τη Γάζα.
Η σφαγή στο φεστιβάλ Supernova
Την ίδια ώρα, στο μουσικό φεστιβάλ «Supernova» κοντά στο κιμπούτς στο Ρέιμ, οι χιλιάδες νέοι που διασκέδαζαν άρχισαν να βλέπουν τις ρουκέτες στον ουρανό. Στις 6:32, σύμφωνα με το ειδικό αρχείο του ισραηλινού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα Kan, οι διοργανωτές ανακοίνωσαν τη διακοπή του πάρτι. Λίγα λεπτά αργότερα, ένοπλοι μαχητές έφτασαν στην περιοχή.
Οι παρευρισκόμενοι άρχισαν να τρέχουν προς κάθε κατεύθυνση, προσπαθώντας να βρουν καταφύγιο. Κάποιοι κρύφτηκαν σε καταφύγια, άλλοι στα χωράφια και άλλοι στα αυτοκίνητά τους.
Τα πρώτα βίντεο από κινητά και κάμερες, που επαληθεύτηκαν δημοσιογραφικά, καταγράφουν τη μετατροπή της γιορτής σε πεδίο εκτέλεσης μέσα σε ελάχιστα λεπτά. Πλάνα της επίθεσης που δημοσιεύτηκαν σε κανάλι στο Telegram περιλάμβαναν ωμές και απροκάλυπτες δολοφονίες και περιστατικά ομηρίας, με αποκεφαλισμένα πτώματα.Δεκάδες πτώματα στους χώρους του φεστιβάλ, συμπεριλαμβανομένου ενός καμένου σώματος, δεμένο με καλώδια, περιλαμβάνονταν στις φωτογραφίες μετά την επίθεση.Το φεστιβάλ θάφτηκε κυριολεκτικά στο αίμα. 364 άνθρωποι σκοτώθηκαν στον χώρο του φεστιβάλ, ενώ 44 βρέθηκαν όμηροι στη Γάζα.
Οι επιθέσεις δεν περιορίστηκαν στις εγκαταστάσεις του φεστιβάλ. Καθώς χιλιάδες προσπαθούσαν να ξεφύγουν μέσω των χωματόδρομων, ένοπλοι έστησαν οδοφράγματα, έβαλλαν σε αυτοκίνητα και λεωφορεία, και κυνήγησαν όσους κρύβονταν στα χωράφια και στο δάσος.
Η εικόνα που αντίκρισαν αργότερα οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας – δεκάδες καμένα ή διάτρητα από σφαίρες οχήματα, σκόρπια υπάρχοντα και σκηνές – έγινε εμβληματική του τρόμου της ημέρας.
Μέχρι το βράδυ της ίδιας μέρας, το μέγεθος της σφαγής γινόταν σταδιακά σαφές. Πρώτοι, οι εθελοντές της ΖΑΚΑ μίλησαν για τουλάχιστον 260 νεκρούς από τον χώρο. Τις επόμενες εβδομάδες, καθώς αναγνωρίζονταν σοροί και έκλειναν οι πρώτες έρευνες, ο απολογισμός ανέβαινε.
Στις 17 Νοεμβρίου 2023 η αστυνομία έδωσε αριθμό 364 νεκρών, μεταξύ αυτών και αστυνομικοί που έπεσαν μαχόμενοι.
Το 2025, έρευνα του Ισραηλινού Στρατού (IDF) αναθεώρησε τον τελικό αριθμό: 378 δολοφονημένοι, εκ των οποίων 344 άμαχοι και 34 στελέχη ασφαλείας, ενώ 44 άτομα απήχθησαν από τον χώρο ή γύρω περιοχές – στοιχεία που κοινοποιήθηκαν επίσημα την άνοιξη του 2025.
Αυτή ήταν η μεγαλύτερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία του κράτους του Ισραήλ, η χειρότερη ισραηλινή σφαγή αμάχων πολιτών που έγινε ποτέ και η πιο θανατηφόρα επίθεση σε μουσική συναυλία στην ιστορία.
Οι μαχητές της Χαμάς και άλλων οργανώσεων επιτέθηκαν ταυτόχρονα σε στρατιωτικές βάσεις, πόλεις και κιμπούτς. Στη Σντερότ, ένοπλοι εμφανίστηκαν στους δρόμους της πόλης.
Στο Κφαρ Άζα, την Μπεερί, το Ναχάλ Οζ και άλλες κοινότητες, κάτοικοι κλείστηκαν στα ασφαλή δωμάτια των σπιτιών τους, ενώ ένοπλοι εισέβαλαν από σπίτι σε σπίτι.
Στην Μπεερί, η επίθεση ξεκίνησε περίπου στις 06:45 και, σύμφωνα με μεταγενέστερη έρευνα του ισραηλινού στρατού, οι μαχητές κατάφεραν να αποκτήσουν τον έλεγχο του κιμπούτς για αρκετές ώρες.
Οι κάτοικοι προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τον στρατό και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, ενώ ομάδες πολιτών οπλισμένων με ό,τι διέθεταν προσπάθησαν να αμυνθούν.
Παράλληλα με τις δολοφονίες, οι επιτιθέμενοι άρχισαν να απαγάγουν ανθρώπους.
Στο υλικό που επαληθεύτηκε αργότερα καταγράφηκαν άνθρωποι να οδηγούνται με τη βία προς τη Λωρίδα της Γάζας. Οι όμηροι μεταφέρονταν με αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες και άλλα οχήματα.
Τελικά, ο αριθμός των ανθρώπων που απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Γάζα ανήλθε σε 251. Μεταξύ τους ήταν γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, στρατιώτες.
Η κλίμακα της επίθεσης άρχισε να γίνεται αντιληπτή όσο περνούσαν οι ώρες.
Οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας έφταναν σταδιακά στις κοινότητες που είχαν δεχθεί επίθεση, ενώ μάχες συνεχίζονταν σε αρκετά σημεία.
Μαζική κηδεία Παλαιστινίων / REUTERS / Dawoud Abu Alkas
Σύμφωνα με το Reuters, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε στις 07:40 ότι Παλαιστίνιοι ένοπλοι είχαν περάσει στο ισραηλινό έδαφος. Για ένα διάστημα, ένοπλοι της Χαμάς είχαν ουσιαστικό έλεγχο σε τμήματα ισραηλινού εδάφους πέρα από τη Γάζα.
«Είμαστε σε πόλεμο»
Η πραγματική έκταση της επίθεσης άρχισε να γίνεται σαφής στην ισραηλινή ηγεσία. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι «είμαστε σε πόλεμο».
Η δήλωση σηματοδότησε την έναρξη μιας σύγκρουσης που θα μετατρεπόταν στον πιο καταστροφικό πόλεμο Ισραήλ – Χαμάς μέχρι τότε.
Παρότι οι ισραηλινές δυνάμεις άρχισαν να ανακτούν τον έλεγχο περιοχών που είχαν καταληφθεί, οι μάχες συνεχίζονταν. Σε αρκετές κοινότητες οι κάτοικοι παρέμεναν κλεισμένοι στα σπίτια τους.
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός άρχισε να πραγματοποιεί μαζικά αεροπορικά πλήγματα στη Γάζα. Η σύγκρουση είχε πλέον περάσει από μια αιφνιδιαστική επίθεση σε έναν ευρύτερο πόλεμο.
1.200 νεκροί και 251 όμηροι
Όταν ολοκληρώθηκε η διαδικασία καταγραφής και ταυτοποίησης των θυμάτων, ο απολογισμός της 7ης Οκτωβρίου διαμορφώθηκε σε περισσότερους από 1.200 νεκρούς, στην πλειονότητά τους αμάχους, και 251 ανθρώπους που απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Γάζα.
Ο ΟΗΕ έχει καταγράψει ότι οι επιθέσεις στόχευσαν κατοικημένες περιοχές, σπίτια, κοινότητες και το μουσικό φεστιβάλ. Μαζικές εκτελέσεις αμάχων και σεξουαλική βία είναι ανάμεσα στα εγκλήματα της Χαμάς. Υπάρχει υλικό που δείχνει φρικιαστικά πράγματα, μαρτυρίες για ομαδικούς βιασμούς και εν ψυχρώ εκτελέσεις.
Η επίθεση δεν τελείωσε ουσιαστικά στις 7 Οκτωβρίου. Την επόμενη ημέρα, το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσημα την έναρξη του πολέμου και άρχισε να συγκεντρώνει μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις γύρω από τη Γάζα. Οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί εντάθηκαν και ακολούθησε χερσαία εισβολή στη Λωρίδα της Γάζας.
Τρία χρόνια μετά
Η πρώτη φάση του σχεδίου 20 σημείων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, έναν χρόνο πριν στέφθηκε σε μεγάλο βαθμό με επιτυχία.
Η αρχική φάση του σχεδίου οδήγησε στην εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου 2025 και στην απελευθέρωση των ομήρων που παρέμεναν στα χέρια της Χαμάς, μετά την επίθεσή της, αλλά και Παλαιστίνιων κρατουμένων σε ισραηλινές φυλακές. Από τους 251 ομήρους, οι 168 επέστρεψαν ζωντανοί στο Ισραήλ, με τους τελευταίους 20 ζωντανούς ομήρους να επιστρέφουν στις 13 Οκτωβρίου 2025.Όμως άλλοι όροι του σχεδίου, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς, η απόσυρση του Ισραήλ από τη Γάζα όπως και η ανοικοδόμηση της Γάζας απέχουν πολύ από το να εκπληρωθούν.Οι προσδοκίες ότι «όλα τα όπλα θα σιγήσουν» σύντομα διαψεύστηκαν. Έναν χρόνο μετά την υπογραφή της εκεχειρίας, στις 9 Οκτωβρίου 2025, το υπουργείο Υγείας της Γάζας, τα στοιχεία του οποίου χρησιμοποιεί ο ΟΗΕ, αναφέρει ότι σχεδόν 1.400 κάτοικοι της Γάζας έχουν σκοτωθεί.Η ανθρωπιστική βοήθεια εξακολουθεί να είναι περιορισμένη, ουσιαστική ανοικοδόμηση δεν έχει ακόμη ξεκινήσει και ένας ακόμη χειμώνας πλησιάζει για οικογένειες που ζουν σε σκηνές και κατεστραμμένα κτίρια. Το Ισραήλ ανέφερε ότι τα πλήγματά του έχουν στόχο τη Χαμάς, κατηγορώντας την παλαιστινιακή οργάνωση ότι προσπαθεί να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του και να επανεξοπλιστεί. Η Χαμάς το διαψεύδει.Χωρίς συνεχή διεθνή εμπλοκή, η δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ έχει σε μεγάλο βαθμό βαλτώσει. Η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί. Η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης που προβλέπεται να αναλάβει την ασφάλεια στη Γάζα δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί, παρά τον διορισμό Αμερικανού διοικητή τον Ιανουάριο. Παράλληλα, η παλαιστινιακή δύναμη επιβολής της τάξης που προβλέπεται να διοικήσει τη Γάζα δεν έχει αναλάβει τον έλεγχο επί του εδάφους.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίασε ένα εξάμηνο σχέδιο ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για την έναρξη της ανοικοδόμησης.
Πρόκειται, ωστόσο, για ένα μικρό μέρος των 71,4 δισ. δολαρίων που εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν για την αποκατάσταση της Γάζας μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το παγκόσμιο παρατηρητήριο πείνας (IPC) αναφέρει ότι πάνω από 1,2 εκατομμύριο άνθρωποι στη Γάζα είναι αντιμέτωποι με οξεία πείνα, παρά την εντατικοποίηση των επιχειρήσεων των οργανώσεων αρωγής αφότου τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία. Οργανώσεις αρωγής κατηγορούν το Ισραήλ ότι εμποδίζει την είσοδο ζωτικής σημασίας προϊόντων, όπως ανταλλακτικά οχημάτων και λάδι μηχανής, με τη δικαιολογία ότι η Χαμάς θα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει για στρατιωτικούς σκοπούς.
Και όλα αυτά εξαρτώνται από την παράδοση των όπλων της Χαμάς. Το Ισραήλ δεν πρόκειται να επιτρέψει την ανοικοδόμηση πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της οργάνωσης, ενώ η Χαμάς δεν είναι διατεθειμένη να αφοπλιστεί με τους όρους του σχεδίου.
Η μεταρρύθμιση της αντιδημοφιλούς στο εσωτερικό Παλαιστινιακής Αρχής προχωρά με αργούς ρυθμούς, ενώ η δεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ βρίσκεται εδώ και μήνες σε προεκλογική περίοδο, έχοντας ισχυρά κίνητρα να ανακόψει την όποια πρόοδο.
Η αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης από περισσότερες από 150 χώρες δεν έχει αλλάξει την πραγματικότητα επί του πεδίου. Η διεθνής πίεση που συνέβαλε στην επίτευξη της εκεχειρίας αποδείχθηκε πολύ δυσκολότερο να διατηρηθεί μετά το τέλος της πιο σφοδρής φάσης των συγκρούσεων.
Η προσοχή μειώθηκε, αλλά δεν εξαφανίστηκε
Η προσοχή των μέσων ενημέρωσης και της κοινής γνώμης στις μακρινές ανθρωπιστικές καταστροφές είναι διαχρονικά περιορισμένη.
Κορυφώνεται όταν η βία βρίσκεται στο αποκορύφωμά της και γρήγορα υποχωρεί όταν αυτή κρατάει πολύ ή όταν μια νέα κρίση κυριαρχεί στην επικαιρότητα. Η Γάζα ακολούθησε εν μέρει αυτό το μοτίβο.
Καθώς οι μαζικοί βομβαρδισμοί με μεγάλο αριθμό θυμάτων έδωσαν τη θέση τους σε σχεδόν καθημερινές επιθέσεις «χαμηλότερης έντασης», η Γάζα άρχισε, δυστυχώς, να υποχωρεί από τα πρωτοσέλιδα.
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, απορρόφησε μεγάλο μέρος της διεθνούς προσοχής. Η Ουκρανία και, κατά διαστήματα, ο Λίβανος διεκδίκησαν το υπόλοιπο ενδιαφέρον.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι διεθνείς κρίσεις βρίσκονται πολύ χαμηλότερα στην ατζέντα από τα εσωτερικά ζητήματα – την υγεία, την εργασία και το κόστος ζωής.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, μάλιστα, επηρέασε άμεσα τα νοικοκυριά μέσω της αύξησης της τιμής της βενζίνης. Η Γάζα, για τους περισσότερους, δεν είχε ποτέ ανάλογη άμεση επίδραση.
strong>Γνώριζε ο Νετανιάχου;
Και μέσα σε αυτό το κλίμα, μια εξαιρετικά σοβαρή αποκάλυψη για τις ημέρες που προηγήθηκαν της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 δημοσίευσε η Haaretz, υποστηρίζοντας ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δεχθεί σαφείς προειδοποιήσεις ότι ο Γιαχία Σινουάρ προετοίμαζε μια μεγάλης κλίμακας ενέργεια εναντίον του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τη Haaretz, ο Ισραηλινός ηγέτης δεν ενημέρωσε τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας για την προειδοποίηση αυτή.
Το γραφείο του Νετανιάχου έκανε λόγο για «απόλυτο ψέμα», αρνούμενο ακόμα και το ότι υπήρξε επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΑΕ στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2023.
Η Χαμάς δεν πρόκειται να έχει ξανά «καμία εξουσία» και δύναμη στη Γάζα, ξεκαθάρισε τη Δευτέρα (05.10.2026) ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
Μιλώντας σε τελετής μνήμης για τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, τόνισε ότι το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα δεν θα αποκτήσει ποτέ ξανά «καμία εξουσία» στη Γάζα, όπου το ζήτημα της μελλοντικής διακυβέρνησης παραμένει άλυτο.
Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο καμπής για μια χώρα που έχει αλλάξει ριζικά μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Παρά την έντονη δυσαρέσκεια που εκφράζουν πολλοί Ισραηλινοί για τους χειρισμούς του Νετανιάχου – από τη διαχείριση της επίθεσης της Χαμάς και την υπόθεση των ομήρων στη Γάζα έως τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και το πλήγμα που έχουν προκαλέσει στη διεθνή εικόνα της χώρας – οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, ο κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου έχει ανακάμψει και δίνει μάχη με την αντιπολίτευση για την εκλογική επικράτηση.
Την ίδια ώρα, η στάση του στις διαπραγματεύσεις για το Ιράν και τη Γάζα διατηρεί τη χώρα σε μια διαρκή κατάσταση έντασης, από την οποία επωφελείται πολιτικά.
