Ακόμα κι αν δεν το παραδεχόμαστε, η σκέψη έρχεται σχεδόν αυτόματα. Χάνουμε ένα ποντάρισμα και το πρώτο που περνά από το μυαλό μας είναι πως θα ρεφάρουμε με το επόμενο. Πρόκειται για μια αυθόρμητη αντίδραση, που δεν αφορά μόνο όσους παίζουν τακτικά, αλλά ακόμη και εκείνους που μπορεί να δοκιμάζουν για πρώτη φορά. Τι είναι όμως αυτό που μας οδηγεί εκεί, παρότι γνωρίζουμε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το «ρεφάρισμα» καταλήγει σε μεγαλύτερη ζημιά;
Η ψευδαίσθηση ισορροπίας
Το ανθρώπινο μυαλό είναι σχεδιασμένο ώστε να αναζητά ισορροπία σε κάθε τι. Θέλουμε να πιστεύουμε πως μετά από μια αρνητική εξέλιξη θα έρθει σύντομα μια θετική για να αποκατασταθεί η «τάξη». Στο στοίχημα, η σκέψη αυτή μεταφράζεται σε νίκη μετά από ένα χαμένο δελτίο. Αφού στο προηγούμενο η τύχη δεν ήταν με το μέρος μας, στο επόμενο θα είναι.
Όλοι όμως ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ισχύει στην πραγματικότητα. Κάθε ποντάρισμα είναι ανεξάρτητο από το προηγούμενο. Το αποτέλεσμα ενός αγώνα δεν μπορεί να είναι σίγουρο ποτέ, ενώ η «τύχη» δεν χρωστάει σε κανέναν μια νίκη μετά από μια χασούρα.
Παρόλα αυτά, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να αποδεχθεί ότι η απώλεια δεν εξισορροπείται αυτόματα. Έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι με μία σωστή επιλογή μπορούμε να διορθώσουμε το λάθος. Αν μάλιστα κάποιος έχει καταφέρει να το πετύχει στο παρελθόν, το μυαλό θυμάται πιο έντονα τη φορά που το κατάφερε και ξεχνά τις όλες εκείνες που τελικά απέτυχε.
Ο ρόλος του συναισθήματος
Ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι είναι ότι όταν παίζουμε στοίχημα δεν λειτουργούμε μόνο βάσει στατιστικών και αναλύσεων. Το αποτέλεσμα ενός αγώνα επηρεάζει άμεσα τη διάθεσή μας. Όταν χάνουμε, η απογοήτευση δεν αφορά μόνο τα χρήματα αλλά και την αίσθηση ότι κάναμε λάθος επιλογή.
Στις περιπτώσεις αυτές, δημιουργείται αυτόματα μια ανάγκη για έλεγχο. Θέλουμε να αποδείξουμε στον εαυτό μας, ότι μπορούμε να το διορθώσουμε με μια καλύτερη επιλογή. Ωστόσο, η σκέψη γίνεται βιαστικά, χωρίς να εξετάζουμε το επόμενο ποντάρισμα με σωστά κριτήρια, αλλά με στόχο να «ακυρώσουμε» την προηγούμενη απώλεια. Έτσι το συναίσθημα επηρεάζει την αντίληψη του ρίσκου και οδηγεί σε αποφάσεις που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα παίρναμε.
Γιατί η ένταση αυξάνεται
Η λογική αντίδραση σε μια απώλεια θα ήταν η παύση. Στην πράξη όμως συμβαίνει το αντίθετο. Η ζημιά λειτουργεί ως κίνητρο για άμεση συμπλήρωση του επόμενου δελτίου. Όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια, τόσο πιο έντονη γίνεται και η επιθυμία για ρεφάρισμα.
Ταυτόχρονα αλλάζει και η αντίληψη του ρίσκου. Αγώνες με υψηλότερη απόδοση, άρα και πιο δύσκολοι στην πρόβλεψη, μοιάζουν πιο «καλή» επιλογή, αφού μπορούν να ανακτήσουν γρήγορα τη χασούρα. Ένα κερδισμένο δελτίο και έχω καλύψει τη ζημιά. Αν χάσω, έτσι και αλλιώς είμαι μείον. Ένα σκεπτικό που όχι μόνο δεν οδηγεί σε καλό, αλλά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που μπορεί να οδηγήσει σε σερί απωλειών.
Γι’ αυτό άλλωστε και οι ασφαλείς στοιχηματικές εταιρίες προσφέρουν εργαλεία που βοηθούν στον έλεγχο του παιχνιδιού, με όρια τόσο ως προς τις καταθέσεις και τις απώλειες, όσο και στη χρονική διάρκεια συμμετοχής. Παρόλα αυτά, το ασφαλές περιβάλλον δεν αναιρεί και την ανάγκη προσωπικού ελέγχου, την στιγμή που η ένταση αυξάνεται.
Το ρεφάρισμα δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια αντίδραση
Στην πραγματικότητα, η ανάγκη για ρεφάρισμα δεν δημιουργείται από κάποια στρατηγική σκέψη. Είναι μια αντίδραση στη δυσάρεστη αίσθηση της απώλειας. Όταν χάνουμε, δεν μας βαραίνουν μόνο τα χρήματα. Μας ενοχλεί ότι «δεν μας βγήκε» το αποτέλεσμα. Ότι ήμασταν σίγουροι και τελικά πέσαμε έξω.
Εκείνη τη στιγμή θέλουμε να το διορθώσουμε γρήγορα. Το επόμενο φαίνεται ως η καλύτερη ευκαιρία για να πάρουμε πίσω τον έλεγχο. Στην πράξη όμως δεν αλλάζει τίποτα στις πιθανότητες. Αν το συνειδητοποιήσουμε εκείνη την ώρα, έχουμε περισσότερες πιθανότητες να σταματήσουμε. Αν όχι, απλώς θα μπούμε σε ένα κύκλο που αποδεδειγμένα, οδηγεί σε περισσότερες απώλειες.
