Με εθνικές πρωτοβουλίες για έκτακτα μέτρα στήριξης, εν αναμονή και ευρωπαϊκών αποφάσεων όμως από το Δουβλίνο όπου συνεδριάζει σήμερα το Eurogroup υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, επιχειρεί η κυβέρνηση να αναχαιτίσει το κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια και να περιορίσει το κόστος θέρμανσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το πρόβλημα άλλωστε έχει γίνει ευρωπαϊκό, προκαλώντας ήδη και κοινωνικές αναταραχές καθώς σε χώρες όπως Γαλλία και Γερμανία οι τιμές είναι σημαντικά υψηλότερη
Το «ελληνικό» πακέτο ενισχύσεων θα ανακοινωθεί την Δευτέρα από το οικονομικό επιτελείο και θα περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις και μέτρα ανακούφισης των ελληνικών νοικοκυριών. Στόχος του είναι, αν και μεσολαβεί ακόμα ένας μήνας όπου πολλά μπορεί να συμβούν -καθώς οι διεθνείς τιμές καυσίμων διαρκώς ανεβαίνουν- στις 15 Οκτωβρίου το πετρέλαιο θέρμανσης να ξεκινήσει πολύ κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο. Ενώ από τον Νοέμβριο έρχεται σημαντική αύξηση και στο επίδομα το οποίο που θα λάβουν «στην τσέπη» τα νοικοκυριά, όποιο μέσο θέρμανσης και αν χρησιμοποιούν (ρεύμα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, πέλετ κλπ).
Ταυτόχρονα η Αθήνα ζητά και «ευρωπαϊκή θωράκιση» για ακόμα μεγαλύτερη εισοδηματική παρέμβαση και ενίσχυση, όπως να προχωρήσει σε μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Μείωση έως 9 λεπτά/ λίτρο αν πει «ναι» η ΕΕ
Λίγες ώρες μάλιστα πριν συνεδριάσουν σήμερα και αύριο τα συμβούλια Eurogroup και Ecofin με συμμετοχή της ηγεσίας της Κομισιόν και της ΕΚΤ στο Δουβλίνο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πέταξε ήδη από εχθές το «μπαλάκι» στην ΕΕ λέγοντας πως ότι είναι ώρα να κινηθεί και η Ευρώπη.
Ο ίδιος έδωσε το στίγμα των προθέσεών του: αν, για παράδειγμα, έδινε μια ειδική άδεια η Ευρώπη να μην μετρούσε στις «οροφές δαπανών» η δαπάνη για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, η κυβέρνηση θα το μείωνε
Τι θα σημαίνει αυτό;
Όφελος μέχρι 60 ή και 70 λεπτά ευρώ ανά λίτρο για τον καταναλωτή, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Και αυτό διότι:
- – η τιμή στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης σήμερα διαμορφώνεται σε περίπου 2,1-2,2 ευρώ το λίτρο, καθώς ενσωματώνεται ειδικός φόρος κατανάλωσης 41 λεπτά το λίτρο.
- – από 15 Οκτωβρίου ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης πέφτει από 41 σε 28 λεπτά. Η τιμή μειώνεται αυτομάτως 15-16 λεπτά (μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ) και η τιμή διάθεσης θα ήταν 2 ευρώ το λίτρο.
- – με τη διπλή στήριξη από κράτος και διυλιστήρια που θα ανακοινωθεί επισήμως τη Δευτέρα, η τιμή μειώνεται τουλάχιστον 30 λεπτά επιπλέον, ώστε η τελική τιμή να διαμορφώνεται σε 1,6-1,7 ευρώ το λίτρο («σημαντικά χαμηλότερα από 1,75 ευρώ το λίτρο που έκλεισε την άνοιξη») όπως προανήγγειλε ο πρωθυπουργός. Συνολικά με τις μειώσεις αυτές ο καταναλωτής ωφελείται 40-50 λεπτά το λίτρο, εν σχέσει με την αρχική τιμή των 2,1-2,2 ευρώ που πωλείται σήμερα το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης.
- – αν όμως η ΕΕ επέτρεπε να μειωθεί προσωρινά και ο ΕΦΚ από 28 σε λεπτά σε έως και 21 λεπτά το λίτρο, το οποίο είναι το ελάχιστο επιτρεπτό όριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγει περιθώριο μείωσης μέχρι 7 λεπτά το λίτρο στον ΕΦΚ, ή έως 9 λεπτά επιπλέον μαζί με το ΦΠΑ στην τελική, πέφτοντας σχεδόν στο 1,5 ευρώ το λίτρο.
Σημειώνεται πως η τελική τιμή θα διαμορφωθεί μέσω συνδυασμού παρεμβάσεων από το Δημόσιο και τα διυλιστήρια, καθώς και του ενδεχόμενου να επιβληθεί πλαφόν στα κέρδη για τις εταιρείες εμπορίας και την αλυσίδα διάθεσης. Το ακριβές ύψος της κρατικής ενίσχυσης, όπως και η συνεισφορά των διυλιστηρίων, δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Παράταση επιδότησης στο ντίζελ
Παράλληλα, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης θα συνεχιστεί και τον Οκτώβριο. Η παρέμβαση θα χρηματοδοτηθεί τόσο από το κράτος όσο και από τα διυλιστήρια, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Το μέτρο αφορά αποκλειστικά το ντίζελ, καθώς για τη βενζίνη δεν έχει προαναγγελθεί, μέχρι στιγμής, αντίστοιχη παρέμβαση. Ωστόσο ο πρωθυπουργός το έχει αφήσει ανοικτό, ενδεχομένως σε επόμενη φάση, μέσω Fuel Pass όπως την άνοιξη πιθανότατα.
Η επιλογή αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια της κυβέρνησης να κατευθύνει τους περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους στις κατηγορίες καυσίμων που θεωρεί ότι επηρεάζουν περισσότερο το κόστος θέρμανσης, μεταφορών και παραγωγής.
Αυξημένο επίδομα για το χειμώνα
Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά το επίδομα θέρμανσης. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, θα υπάρξει οριζόντια αύξηση του επιδόματος, η οποία δεν θα αφορά μόνο τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και όσους θερμαίνονται με φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια και άλλα επιλέξιμα μέσα.
Η αύξηση αναμένεται να είναι μεγαλύτερη για τις περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και χαμηλότερες θερμοκρασίες. Το τελικό ύψος των ποσών θα ανακοινωθεί μαζί με τα υπόλοιπα μέτρα.
Κατά την προηγούμενη χειμερινή περίοδο, το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε ορεινούς οικισμούς με αυξημένο συντελεστή επιδότησης μπορούσε να φτάσει έως τα 1.200 ευρώ. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην ενίσχυση αυτών των ποσών, χωρίς να έχει ακόμη γίνει γνωστό το νέο ανώτατο όριο.
Επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στο κυβερνητικό πακέτο περιλαμβάνεται και η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων, τόσο για το πετρέλαιο θέρμανσης όσο και για το ντίζελ.
Στόχος είναι η κρατική ενίσχυση και η συνεισφορά των διυλιστηρίων να μετακυλιστούν στην τελική τιμή και να μην απορροφηθούν από τα ενδιάμεσα στάδια της αγοράς.
Το μέτρο αναμένεται να συνοδευτεί από ελέγχους στην αγορά και από επικαιροποίηση των ορίων κέρδους, ώστε η παρέμβαση να καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα, από τα διυλιστήρια έως τον καταναλωτή.
