Ο οικογενειακός προγραμματισμός είναι μια προσπάθεια να βάλετε όρια στο χάος, ώστε να ξέρετε πού πάτε, τι αντέχετε και -κυρίως- να μη σας πιάνει πανικός κάθε φορά που έρχεται ένας λογαριασμός.
Βασικό στοιχείο του το να αναγνωρίσετε, σε πρώτη φάση, πού ξοδεύετε τι. Σε δεύτερο χρόνο, να περιορίσετε τα απρόοπτα έξοδα. Γίνεται αυτό χωρίς να ζείτε με ένα excel ανοιχτό 24/7; Γίνεται. Απλά θέλει λίγη οργάνωση και μερικές σταθερές αποφάσεις που δουλεύουν μακροπρόθεσμα.
1. Ξεκινήστε από τα απολύτως βασικά έξοδα
Το πρώτο βήμα είναι να σταθεροποιήσετε ό,τι πληρώνετε κάθε μήνα. Ρεύμα, φυσικό αέριο, internet και κινητά μπορούν να μπουν σε σταθερά προγράμματα και έτσι να κερδίσετε κάτι πολύ σημαντικό: προβλεψιμότητα.
Σκεφτείτε και πού αλλού αξίζει να εφαρμόσετε την ίδια στρατηγική, όπως για παράδειγμα στο αυτοκίνητο σας. Με τις προσφορές leasing της Avis, ας πούμε, πληρώνετε ένα ποσό τον μήνα που περιλαμβάνει πλήρη ασφαλιστική κάλυψη, κόστος συντήρησης και ελαστικών, έκτακτα έξοδα service, τέλη κυκλοφορίας και πολλά άλλα. Ξέρετε τι σας περιμένει και αυτό από μόνο του μειώνει το άγχος.
2. Βάλτε πλαφόν στα καθημερινά έξοδα
Σούπερ μάρκετ, καύσιμα, delivery, καφές – αυτά είναι τα έξοδα που ξεφεύγουν πιο εύκολα, ακριβώς επειδή φαίνονται μικρά. Σίγουρα δεν φταίει μια έξτρα σοκολάτα ή ένας καφές απ’ έξω για την οικονομική μας κατάσταση, αλλά το να εντοπίσετε πού σας… φεύγουν μικροποσά είναι το πρώτο βήμα για να τα περιορίσετε.
Θέστε, λοιπόν, ένα μηνιαίο όριο, ρεαλιστικό, όχι με σκοπό να αυτοτιμωρηθείτε. Αυτό θα σας βοηθήσει να αντιληφθείτε καλύτερα το τι συμβαίνει αλλά και να κρατήσετε τον έλεγχο των οικονομικών σας. Google sheets αλλά και dedicated εφαρμογές στο Play Store, όπως το Money Manager Expense & Budget, θα σας φανούν χρήσιμες.
3. Ενεργοποιήστε πάγιες εντολές για να μη σας αιφνιδιάζουν τα αυτονόητα
Ό,τι είναι must καλό είναι να πληρώνεται αυτόματα – δεν του ξεφεύγετε σίγουρα, οπότε γιατί να το αναβάλετε ή να το ξεχνάτε; Όταν ενοίκιο ή δόση δανείου, λογαριασμοί, ασφάλειες και παρεμφερή έξοδα “φεύγουν” μόνα τους, τότε το υπόλοιπο budget γίνεται πιο ξεκάθαρο και ελέγξιμο.
Σημαντικό εδώ και το ότι πολλές εταιρείες, ειδικά ενέργειας, προσφέρουν εκπτώσεις και διάφορα perks όταν ενεργοποιείται η πάγια εντολή, που σημαίνει ότι κερδίζετε πραγματικά και από άποψη χρημάτων, όχι μόνο μειωμένου άγχους.
Φυσικά υπάρχουν και συνδρομές ή διάφορες υπηρεσίες που κοστίζουν λιγότερο όταν πληρώνονται εφάπαξ – μια φορά τον χρόνο ας πούμε. Δείτε αν κάτι τέτοιο σας βολεύει και ξενοιάστε για περισσότερο.
4. Κάντε ξεσκαρτάρισμα συνδρομών ανά τακτά διαστήματα
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι πληρώνετε ενώ δεν το χρησιμοποιείτε; Δυστυχώς πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο στις μέρες μας, μιας και το συνδρομητικό μοντέλο χρήσης βρίσκεται παντού γύρω μας. Μην το αφήνετε λοιπόν να διαιωνίζεται χωρίς λόγο. Δεν πάτε γυμναστήριο; Σταματήστε τη συνδρομή. Δεν βλέπετε τίποτα στο Netflix; Δεν το χρειάζεστε πια.
Αυτά είναι τα πιο ύπουλα έξοδα, γιατί δεν τα νιώθετε μέχρι να τα δείτε συγκεντρωτικά. Ένας έλεγχος κάθε έξι μήνες αρκεί για να φύγουν όσα δεν χρησιμοποιούνται πραγματικά. Θα νιώθετε πιο ανάλαφροι μετά.
5. Συμφωνήστε κάποιους κανόνες μεταξύ σας
Σε μια οικογένεια, οι αυθόρμητες αγορές είναι συχνά πηγή έντασης. Ένας απλός κανόνας όμως, όπως ότι αγορές πάνω από ένα συγκεκριμένο ποσό αποφασίζονται από κοινού, γλιτώνει παρεξηγήσεις και δεύτερες σκέψεις και βάζει όλα τα μέλη σε μια κοινή ομάδα, όχι τον έναν απέναντι από τον άλλο.
Αυτό θα σας βοηθήσει να διαχειριστείτε καλύτερα και τα απρόβλεπτα έξοδα ενός μήνα, τα οποία, κακά τα ψέματα, πάντα εμφανίζονται την πιο ακατάλληλη στιγμή. Μην ξεχνάτε, λοιπόν, πως η επικοινωνία είναι το πιο σημαντικό σας όπλο απέναντι στα μηνιαία έξοδα και τις σπατάλες, ώστε να είστε προετοιμασμένοι για τα πάντα.
6. Μην ξεχνάτε τη διασκέδαση, αλλά προγραμματίστε τη
Τέλος, με τόσους κανόνες και ελέγχους και προγραμματισμό, ίσως φτάσετε στο άλλο άκρο: να ξεχάσετε να διασκεδάσετε. Προσοχή λοιπόν να μην πέσετε στην παγίδα. Ακόμα κι ένα σταθερό ποσό για εξόδους, μικρές απολαύσεις και χαλάρωση είναι απαραίτητο. Όταν υπάρχει στο πλάνο, δεν νιώθετε τύψεις ότι “κλέβετε” από αλλού – είναι κι αυτο μέρος του budget και μάλιστα πολύ σημαντικό.
Το να προσπαθήσετε να “κλειδώσετε” τα έξοδά σας δεν σημαίνει ότι τα ελέγχετε όλα, αλλά ότι έχετε εικόνα, όρια και χώρο να αναπνεύσετε ώστε να βλέπετε την όλη διαδικασία του budgeting ως εργαλείο ηρεμίας και όχι ως πηγή άγχους. Και αυτό, τελικά, είναι το μεγαλύτερο κέρδος.
