Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης και τα ποσοστά των βίαιων θανάτων και των αυτοκτονιών
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι θάνατοι ανήλθαν σε 128.097, έναντι των 140.792 που είχαν σημειωθεί το 2022. Η πτώση αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην κατακόρυφη υποχώρηση των θανάτων από τη νόσο COVID-19, οι οποίοι περιορίστηκαν σε 5.975 το 2023, σημειώνοντας μείωση της τάξης του 63% σε σύγκριση με τους 16.173 θανάτους του 2022.
Παρά τη γενική μείωση, τα δομικά χαρακτηριστικά της θνησιμότητας στην Ελλάδα παραμένουν σταθερά, με τα νοσήματα του κυκλοφορικού και τα νεοπλάσματα να αποτελούν τις κύριες «απειλές» για τη δημόσια υγεία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική αναδρομή που προσφέρει η ΕΛΣΤΑΤ, αναδεικνύοντας τη ριζική αλλαγή των αιτιών θανάτου από το 1938 μέχρι σήμερα, με τις λοιμώδεις νόσους να έχουν δώσει τη θέση τους στα χρόνια νοσήματα.
Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης
Κυρίαρχες αιτίες θανάτου παραμένουν τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος με 40.812 θανάτους, ακολουθούμενα από τα νεοπλάσματα (30.095) και τις παθήσεις του αναπνευστικού (12.894).
Αναφορικά με την εικόνα της νόσου COVID-19: Από τους 5.975 θανόντες, το 78,1% παρουσίαζε κάποιο υποκείμενο νόσημα (συννοσηρότητα), με κυριότερα τα κυκλοφορικά προβλήματα και τον καρκίνο. Η νόσος ήταν η μοναδική αιτία θανάτου μόνο για το 21,9% των περιπτώσεων.
Βίαιοι θάνατοι και αυτοκτονίες
Οι αυτοκτονίες παρουσίασαν μικρή μείωση (488 έναντι 516 το 2022). Αντίθετα, οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα ανήλθαν σε 819, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τους 789 του προηγούμενου έτους.
Ως προς τα ηλικιακά – δημογραφικά στοιχεία από την έκθεση του 2023 προκύπτει πώς η συντριπτική πλειονότητα των θανάτων (94.335) αφορά την ηλικιακή ομάδα 75 ετών και άνω.
Στις νεότερες ηλικίες (15-29 ετών), οι βίαιοι θάνατοι αποτελούν τη συντριπτική αιτία (329 θάνατοι σε σύνολο 605).
Η ιστορική μεταβολή των αιτιών θανάτου
Η ΕΛΣΤΑΤ υπογραμμίζει την εντυπωσιακή μεταβολή του υγειονομικού χάρτη της χώρας μέσα στις δεκαετίες:
«Το ποσοστό θανάτων από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος στο σύνολο των θανάτων, από 10,0% που ήταν το 1938 […] ανήλθε σε 31,9% το 2023.
Αντίστοιχα, το ποσοστό θανάτων από νεοπλασματικές νόσους από 4,1% το 1938, ανήλθε σε 23,5% το 2023. Αντίθετα, οι θάνατοι από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα από 18,4% των θανάτων το 1938 έχουν περιοριστεί σε ποσοστό 2,8% το 2023», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.
Η γεωγραφία της θνησιμότητας
Η ανάλυση ανά Περιφέρεια δείχνει ότι η Πελοπόννησος παρουσιάζει την υψηλότερη συνολική ειδική θνησιμότητα (1.480,0 ανά 100.000 κατοίκους), ενώ η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου τη χαμηλότερη (928,9).
Η Θεσσαλία κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό ειδικής θνησιμότητας από COVID-19 (79,2), ενώ η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης σημειώνει τα υψηλότερα ποσοστά σε καρδιακά νοσήματα (400,8).
